Trước đây, việc áp trần thu nhập đối với người lao động trong doanh nghiệp nhà nước khiến một số ngành nghề khó cạnh tranh nhân sự với khu vực tư nhân.

Điển hình là câu chuyện lương phi công - khi cùng làm một công việc, nhưng phi công của Vietnam Airlines có thu nhập thấp hơn nhiều so với các hãng bay tư nhân, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám.

Để tháo gỡ, Chính phủ đã ban hành Nghị định 64/2023, cho phép xác định nguồn lương bổ sung đối với phi công Việt, giúp Vietnam Airlines cải thiện chế độ đãi ngộ và ổn định lực lượng.

Với quy định mới, mức lương của nhóm lao động đặc biệt như: Phi công, nhân lực công nghệ thông tin, công nghệ số tham gia phát triển sản phẩm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo... sẽ trở nên hấp dẫn hơn, giúp thu hút người tài. Ảnh minh hoạ

Mới đây, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 44/2025/NĐ-CP về quản lý lao động, tiền lương, thù lao, tiền thưởng trong doanh nghiệp nhà nước có vốn nhà nước từ 50% trở lên. Nghị định này cho phép trả lương theo cơ chế thị trường đối với một số lao động đặc biệt.

Cụ thể, nhóm lao động áp dụng gồm: người lái máy bay; chuyên gia thuộc lĩnh vực hydrogen; nhân sự thực hiện 99 công việc thuộc Danh mục công nghệ cao ưu tiên phát triển; nhân lực công nghệ thông tin, công nghệ số tham gia phát triển sản phẩm bán dẫn, trí tuệ nhân tạo...

Thông tư 003/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ hướng dẫn cụ thể cách xác định quỹ lương cho nhóm lao động trên. Theo đó, doanh nghiệp nếu thấy cần thiết được phép lập quỹ lương riêng, độc lập với quỹ lương chung của người lao động và ban điều hành.

Mức lương sẽ căn cứ trên mặt bằng thị trường đối với chức danh tương đương và do doanh nghiệp tự xác định, với điều kiện không làm giảm lợi nhuận so với năm trước hoặc bình quân các năm gần nhất. Việc chi trả phải được cơ quan đại diện chủ sở hữu chấp thuận trước khi thực hiện.

Phần quỹ này chỉ sử dụng để trả cho lao động đặc biệt, theo quy chế trả lương nội bộ.