Đại biểu Phạm Trọng Nghĩa (Lạng Sơn) đề nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội xem xét giảm giờ làm việc tiêu chuẩn của người lao động khu vực tư từ 48 giờ xuống 44 giờ/tuần, bắt đầu từ năm 2026. Theo ông, đây là bước chuẩn bị cần thiết để tiến tới mục tiêu dài hạn tuần làm việc 40 giờ vào năm 2030.

Mức 44 giờ/tuần tương đương với 5,5 ngày làm việc, thay vì 6 ngày như hiện tại. Đề xuất này được đặt trong bối cảnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người lao động.

Đại biểu cũng đề cập đến việc cần đồng bộ hóa chính sách thuế và hành chính đối với khu vực kinh doanh cá thể. Theo thống kê, trong gần 5 triệu hộ kinh doanh cá nhân, chỉ hơn 2,5 triệu hộ có đăng ký mã số thuế. Phần còn lại, chiếm gần một nửa vẫn đang hoạt động theo hình thức tự phát. Vì vậy, đề nghị xóa bỏ hình thức thuế khoán và áp dụng hóa đơn điện tử từ 1/6/2025, như quy định tại Nghị định 70, được xem là điều kiện nền để quản lý lao động hiệu quả, minh bạch hơn.

Giảm giờ làm giúp cải thiện chất lượng cuộc sống cho người lao động. Ảnh minh họa

Theo các chuyên gia, việc giảm giờ làm không nhất thiết kéo theo giảm năng suất nếu đi kèm các giải pháp đồng bộ về kỹ năng, công nghệ và môi trường làm việc. Mô hình này đã được nhiều quốc gia như Pháp, Đức, Hàn Quốc... áp dụng với hiệu quả tích cực. Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, việc cải thiện điều kiện lao động và chú trọng đến chất lượng sống của người dân là điều tất yếu.

Bên cạnh đó, đề xuất này cũng phản ánh xu hướng chuyển đổi từ “kinh tế tăng trưởng dựa vào số lượng lao động” sang “kinh tế dựa vào chất lượng và năng suất”. Để làm được điều đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một đòi hỏi cấp thiết.

Mục tiêu dài hạn là tuần làm việc 40 giờ vào năm 2030. Ảnh: Vnexpress

Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) nhấn mạnh rằng nhân lực chính là chìa khóa để Việt Nam chuyển đổi thành công trong bối cảnh toàn cầu hóa và công nghiệp hóa lần thứ tư. Theo bà, thị trường lao động Việt Nam đang dư thừa lao động phổ thông nhưng lại thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực có kỹ năng, đặc biệt là nhân lực phục vụ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Để khắc phục thực trạng này, đại biểu đề xuất Chính phủ nhanh chóng ban hành chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia, đồng thời triển khai chương trình đào tạo kỹ năng nghề, kỹ năng số và kỹ năng mềm một cách toàn diện. Hệ thống giáo dục nghề nghiệp cần được đổi mới sâu rộng, gắn kết chặt chẽ với nhu cầu thị trường và doanh nghiệp.

Một yếu tố quan trọng khác là phát triển cơ sở dữ liệu lao động. Đại biểu Thanh cho rằng cần hoàn thiện Trung tâm dự báo cung - cầu lao động quốc gia, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa các lĩnh vực như bảo hiểm, giáo dục, y tế và dân cư để đảm bảo dự báo chính xác theo ngành nghề, khu vực và trình độ kỹ năng.