Một loại nấm độc chết người được mô tả là "ăn mòn cơ thể từ bên trong" – nấm Aspergillus fumigatus (nấm khói mốc) – đang lây lan với tốc độ chóng mặt tại Mỹ, khiến các chuyên gia y tế công cộng phải đặt mức cảnh báo cao.

Nghiên cứu chỉ ra rằng sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu, tình trạng kháng thuốc trừ sâu phổ biến và thiếu hệ thống theo dõi bệnh dịch quốc gia đang cùng nhau thúc đẩy cuộc "khủng hoảng sức khỏe thầm lặng" này mở rộng nhanh chóng.

Theo nghiên cứu từ Đại học Manchester (Anh), các bào tử nấm này lây lan qua không khí và cực kỳ nhỏ, gần như không thể phát hiện. Khi hít vào phổi, chúng có thể gây ra bệnh Aspergillosis (bệnh nấm phổi), trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến nhiễm trùng phổi mãn tính, suy nội tạng, thậm chí lan đến não, tim và thận, gây tử vong.

Một loại nấm mốc chết người đang lây lan nhanh chóng ở Mỹ

Các chuyên gia y tế cảnh báo, loại nấm này đặc biệt nguy hiểm với người có hệ miễn dịch yếu, bao gồm bệnh nhân ung thư, hen suyễn hoặc nhiễm HIV.

Tiến sĩ Vaishnavi, chuyên gia bệnh truyền nhiễm tại Đại học Columbia (Mỹ), thẳng thắn: "Đây không phải khoa học viễn tưởng, mà là mối đe dọa thực sự, và hệ thống của chúng ta chưa sẵn sàng đối phó".

Nấm Aspergillus fumigatus ưa thích môi trường ẩm ướt, ấm áp và có thể sống sót trong nhiệt độ lên tới 120°F (49°C) như trong đống ủ phân. Nghiên cứu cho thấy, các bang phía Nam nước Mỹ – Florida, Texas, Louisiana, Georgia và California – do khí hậu, hoạt động nông nghiệp và mật độ dân số, được xếp vào nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao nhất.

Các thành phố đông dân với cơ sở hạ tầng cũ như New York, Houston và Los Angeles cũng được liệt vào khu vực tiềm ẩn nguy cơ bùng phát.

Đại học Manchester cảnh báo, nếu không được kiểm soát, đến năm 2100, phạm vi phân bố của loại nấm này có thể mở rộng 75%, riêng miền Nam nước Mỹ có thể có thêm hàng triệu người đối mặt với nguy cơ nhiễm bệnh.

Đáng lo ngại hơn cả là tình trạng kháng thuốc. Aspergillus fumigatus ngày càng kháng lại nhóm thuốc chống nấm phổ biến Azole – vốn không chỉ dùng cho người mà còn được sử dụng rộng rãi trong bảo vệ cây trồng, dẫn đến hiện tượng chủng nấm kháng thuốc "nhảy" từ đất sang người.

Theo tạp chí Applied and Environmental Microbiology, một nghiên cứu đã phát hiện chủng Aspergillus fumigatus đa kháng thuốc trong đất nông nghiệp ở ít nhất 7 bang, khiến giới chuyên gia lo ngại rằng khi tiếp xúc với con người, chúng có thể gây ra làn sóng nhiễm trùng không thuốc chữa.

Dù là "sát thủ thầm lặng", Aspergillosis gây ra gánh nặng xã hội khổng lồ. Số liệu cho thấy từ năm 2000–2013, số ca nhập viện do nhiễm nấm xâm lấn tại Mỹ tăng trung bình 3%/năm. Đến năm 2014, đã có gần 15.000 ca nhập viện, với chi phí lên tới 1,2 tỷ USD.

Nghiên cứu cũng chỉ ra, tỷ lệ sống sót sau 1 năm nhiễm bệnh ở bệnh nhân ghép tạng chỉ là 59%, trong khi bệnh nhân ghép tế bào gốc con số này chỉ còn 25%.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp Aspergillus fumigatus vào nhóm "mầm bệnh ưu tiên nghiêm trọng", kêu gọi toàn cầu đầu tư phát triển thuốc chống nấm thế hệ mới, đẩy nhanh công nghệ chẩn đoán, tăng cường hệ thống lọc không khí và biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn tại bệnh viện, đồng thời thúc giục các hãng dược đưa trẻ em vào đối tượng thử nghiệm lâm sàng.

Để phòng tránh, bác sĩ khuyến nghị:

- Người miễn dịch yếu nên tránh làm vườn, đào đất, tiếp xúc phân ủ.

- Đeo khẩu trang N95 trong môi trường nhiều bụi hoặc đang thi công.

- Gia đình và bệnh viện cần kiểm tra định kỳ, đảm bảo hệ thống thông gió, lọc khí sạch sẽ.

- Bệnh viện phải tăng cường xét nghiệm nấm mốc và quy trình phòng chống nhiễm khuẩn.