Ăn chay không đồng nghĩa với giảm cân

Vào mùa hè, ăn chay trở thành lựa chọn phổ biến cho mục tiêu giảm cân vì được cho là nhẹ nhàng, lành mạnh. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy nhiều người không những không giảm mà còn tăng cân, thậm chí tăng lipid máu.

Giải thích về hiện tượng này, ThS. Đinh Hồng Lĩnh (chuyên gia dinh dưỡng tại Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết, quan niệm ăn chay là ít calo và sẽ giúp giảm cân là hoàn toàn sai lầm. "Việc ăn chay vẫn có thể khiến bạn dư năng lượng nếu ăn quá nhiều tinh bột, dầu mỡ, đường hoặc sử dụng phương pháp chế biến không phù hợp", ông Lĩnh nhấn mạnh.

Tại sao nhiều người sau một tháng ăn chay lại phát hiện bản thân tăng cân?

Bản chất của giảm cân vẫn là đảm bảo năng lượng nạp vào thấp hơn năng lượng tiêu hao, bất kể là ăn chay hay ăn mặn. Nhiều món chay phổ biến được chế biến theo cách chiên, xào, kho, hoặc dùng nhiều nước sốt, khiến lượng calo tăng cao mà người ăn không hề hay biết.

Cảnh báo: 6 "bẫy" calo trong món chay bạn cần biết

Dưới đây là những món ăn chay quen thuộc nhưng lại có thể là "thủ phạm" khiến bạn tăng mỡ không kiểm soát:

1. Các món xào khô nhiều dầu mỡ: Các món như súp lơ xào, đậu phụ chiên, khoai tây xào tuy hấp dẫn nhưng lại chứa rất nhiều dầu. Các loại rau củ như cà tím, đậu phụ, khoai tây có khả năng hấp thụ dầu rất mạnh khi chế biến theo cách này.

2. Lẩu khô: Món ăn có hương vị cay nồng này thường sử dụng lượng lớn dầu mỡ và gia vị đậm đặc. Các nguyên liệu như nấm, khoai, súp lơ khi bị đun nóng liên tục sẽ hấp thụ lượng dầu cao gấp nhiều lần so với món xào thông thường.

3. Món chiên ngập dầu: Khoai lang chiên, nấm chiên hay cà tím chiên thực chất là những "ổ dầu" khổng lồ. Việc chiên ngập dầu không chỉ làm tăng calo mà còn có thể sinh ra acrylamide - một hợp chất có khả năng gây ung thư.

4. Các món kho đậm vị: Những món như cà tím kho, khoai môn kho thường được chiên qua dầu để tạo màu, sau đó kho cùng nhiều đường và nước tương, khiến lượng calo tăng vọt. Tiêu thụ thường xuyên có thể gây rối loạn mỡ máu và tăng đường huyết.

5. Món kho dầu: Các món như măng kho dầu hay cà tím kho dầu thường được chế biến qua hai bước: chiên nguyên liệu trong dầu trước, sau đó đun lại với nhiều gia vị và dầu mỡ, tạo ra món ăn đậm đà nhưng cũng… đậm năng lượng.

6. Salad "lành mạnh giả": Một đĩa salad rau củ sẽ không còn lành mạnh nếu bạn trộn cùng các loại nước sốt có hàm lượng chất béo lên tới 60%. Chỉ 50ml sốt salad có thể chứa lượng calo tương đương 2 thìa dầu ăn, biến món ăn nhẹ thành một "quả bom calo".

Làm sao để ăn chay ngon miệng mà không lo béo?

Theo ThS Nguyễn Minh Huy (giảng viên khoa Công nghệ thực phẩm), "Ăn chay không đồng nghĩa với hấp, luộc đơn điệu. Quan trọng là cách chọn nguyên liệu và phương pháp chế biến thông minh".

Dưới đây là một số bí quyết giúp bạn ăn chay hiệu quả:

- Kết hợp thực phẩm giàu protein: Bổ sung đậu hũ, nấm, đậu lăng, hạt quinoa vào bữa ăn để tăng cảm giác no, hạn chế ăn vặt.

- Sơ chế rau củ đúng cách: Chần hoặc hấp sơ các loại rau cứng như bông cải, măng trước khi chế biến sẽ giúp rau dễ thấm vị mà không cần dùng nhiều dầu.

- Đổi mới kỹ thuật nấu ăn: Thay thế chiên, xào bằng nướng, hấp hoặc áp chảo không dầu để giảm tới 50% lượng dầu mỡ.

- Sử dụng nước sốt ít béo: Ưu tiên các loại sốt tự làm từ giấm táo, chanh, mù tạt, hoặc nước tương nấm để trộn salad.

- Ưu tiên nguyên liệu có vị umami tự nhiên: Nấm, tảo bẹ, cà chua giúp món ăn đậm đà tự nhiên mà không cần nhiều gia vị.

- Kết hợp gia vị thông minh: Gừng, sả, húng quế, bạc hà... không chỉ tạo hương vị mà còn giúp kích thích tiêu hóa và chuyển hóa mỡ tốt hơn.

- Hãy là người ăn chay thông minh: Chọn nguyên liệu tốt, chế biến lành mạnh và đừng quên vận động mỗi ngày để giảm cân hiệu quả